TMMOB Makina Mühendisleri Odası (MMO) Bursa Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Murat Korkut, Türkiye’deki araç muayene sisteminin can güvenliğini tehdit eden büyük teknik ve hukuki eksiklikler barındırdığını belirterek, “Mevzuat uluslararası standartlara uygun olarak acilen yenilenmelidir” dedi.
Trafik Kazalarında Acı Bilanço: Avrupa Ortalamasının Çok Üzerindeyiz
MMO Bursa Şubesi Başkanı Murat Korkut, yaptığı basın açıklamasında Türkiye’nin trafik güvenliği politikalarının yetersizliğini çarpıcı verilerle gözler önüne serdi. Korkut, 2025 yılı verilerine göre ülkemizde trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin sayısının 6 bin 35 kişiye ulaştığını açırazı etti. Bu rakamla birlikte, milyon nüfus başına düşen ölüm sayısında Türkiye’nin 70,7 kişi ile Avrupa ortalamasının çok üzerine çıktığını belirterek mevcut sistemin alarm verdiğini vurguladı.
2026 Yılındayız, Hâlâ Araç Üstü Arıza Tespit Cihazı (OBD) Kullanılmıyor!
Araç teknolojilerinin hızla gelişmesine rağmen muayene istasyonlarının çağın gerisinde kaldığını ifade eden Korkut, can güvenliğini doğrudan etkileyen teknik eksiklikleri şu sözlerle sıraladı:
-
Sürüş Destek Sistemleri Kontrol Edilemiyor: Yeni nesil araçlarda zorunlu olan ESP, AEBS, LDW ve e-Call gibi hayati güvenlik sistemleri ile elektrikli araçların batarya kontrolü, OBD (Araç Üstü Arıza Tespit Cihazı) test düzenekleri olmadığı için muayenelerde denetlenemiyor.
-
Ağır Vasıtalarda Büyük Tehlike: Otobüs ve kamyonlarda kazalara davetiye çıkaran hız limitörü iptalleri, takograf manipülasyonları, AdBlue emülatörü kullanımı ve tır park freni gibi kritik unsurlar ekipman yetersizliği sebebiyle kontrol edilemiyor. Avrupa’da yoğun şekilde uygulanan “Yüklü Fren Testleri” ülkemizde hâlâ devreye alınmış değil.
“Yeni Özelleştirmede Geçmişteki Hatalar Tekrarlanmasın”
Araç muayene hizmetlerinin ticari bir rant kapısı olarak görülmemesi gerektiğinin altını çizen Murat Korkut, 24 Şubat 2025 tarihinde yapılan yeni araç muayene ihalesini MOI Ortak Girişim Grubu’nun kazandığını hatırlatarak hukuki sürece dair uyarılarda bulundu:
“2004-2007 yılları arasında açtığımız davalarda Danıştay yürütmeyi durdurma kararları vermesine rağmen, yargı süreci beklenmeden sistem TÜVTÜRK’e devredilmişti. Bugün de imtiyaz sözleşmesi öncesi süreç devam ediyor. Aynı hatalar tekrarlanmamalı, yargı süreçleri tamamlanmadan yeni devir sözleşmeleri imzalanmamalıdır.”
TMMOB Makina Mühendisleri Odası’ndan Acil Çözüm Reçetesi
Gelişen araç teknolojileri ve “Trafikte Sıfır Ölüm Hedefi” doğrultusunda mevzuatın AB’nin güncel direktiflerine (2014/45/EC ve COM(2025) Final) uyumlu hale getirilmesini talep eden MMO Bursa Şubesi, şu çözüm önerilerini kamuoyuyla paylaştı:
-
Araç Teknik Denetim Mühendisleri Görev Almalı: Ticari araçlar, iki muayene dönemi arasında en az üç defa, MMO tarafından eğitilerek sertifikalandırılmış mühendisler tarafından kamusal denetime tabi tutulmalıdır.
-
Almanya Modeli (SP) Ek Denetim Gelmeli: Almanya ve birçok AB ülkesinde olduğu gibi otobüsler yılda 3, kamyonlar ise yılda 1 kez uzman makina mühendisleri tarafından ara teknik denetimden geçirilmelidir.
-
Kusurlar Tablosu Güncellenmeli: MARTEK tarafından yılda en az iki kez güncellenecek tabloyla; AdBlue emülatörü ve EGR vanası iptali gibi usulsüzlükler kesinlikle “Ağır Kusur” kapsamına alınmalıdır.
“Halkın Canı Piyasanın İnsafına Bırakılamaz”
Basın açıklamasının sonunda yetkililere seslenen MMO Bursa Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Murat Korkut, “Araç muayene hizmetinin özelleştirilmesinin gerekçelerinden biri trafikte can ve mal güvenliği yaratmaktı; yıllar içinde bu iddia karşılık buldu mu?” sorusunu yönelterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Denetim kamusal bir görevdir. İktidarı, insanlarımızın can güvenliğini riske atacak adımlardan vazgeçmeye ve mevzuatı uluslararası kriterlere uygun hale getirmeye davet ediyoruz. TMMOB Makina Mühendisleri Odası olarak, bu alanda her türlü görevi almaya ve gerekli düzenlemelere katkıda bulunmaya hazırız.”
